ଅନନ୍ୟ ପୂଜାର ପୀଠ ଯୋରନ୍ଦା ମହିମାଗାଦୀ

ବିଶ୍ୱରୂପା ବେହେରାଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ
ଢେଙ୍କାନାଳ, Feb. 4: ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଯୋରନ୍ଦା ଗ୍ରାମ କେବଳ ଏକ ଭୌଗୋଳିକ ପରିଚୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ମହିମା ଧର୍ମର ପବିତ୍ର ପୀଠ ଭାବେ ସାରା ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଦେଶରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାଘ ମାସରେ ଏଠାରେ ଆୟୋଜିତ ହୁଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୋରନ୍ଦା ମାଘ ମେଳା, ଯାହା ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥା, ଆତ୍ମିକ ଶୁଦ୍ଧତା ଓ ସାମୂହିକ ଏକତାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।
ମାଘ ମେଳାର ମୂଳ ମହିମା ଅଲେଖ ଧର୍ମ ସହ ଅଙ୍ଗାଗୀ ଭାବେ ଜଡିତ। ଏହି ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମହାପୁରୁଷ ଭୀମଭୋଇଙ୍କ ତପସ୍ୟା, ଦର୍ଶନ ଓ ସାମାଜିକ ସନ୍ଦେଶର ଆଦର୍ଶ ଏହି ମେଳାର ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ। ମହିମା ଧର୍ମର ମୂଳ ଧାରଣା ହେଉଛି—ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଉପାସନା। ସେହିଥିପାଇଁ ଏଠାରେ କୌଣସି ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜା ନାହିଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ହିଁ ପରମେଶ୍ୱର ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଏହି ମେଳା ଆୟୋଜିତ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲା ସହିତ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟ ଛତିଶଗଡ଼, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରୁ ହଜାର ହଜାର ମହିମା ସାଧୁ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ଭକ୍ତ ଯୋରନ୍ଦାକୁ ପଦଯାତ୍ରା କରି ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ସଫେଦ୍ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସାଧୁମାନେ, କେହି ଖାଲିପାଦରେ, କେହି ମୌନବ୍ରତ ଧାରଣ କରି ବହୁ ଦୂର ଦୁରାନ୍ତରୁ ଆସିଥାନ୍ତି ।
ଏହି ମେଳାର ଏକ ବିଶେଷ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ଏଠାରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା କଠୋର ନୀତିନିୟମ। ମାଂସାହାରୀ, ମଦ୍ୟପାନ, ଧୂମପାନ ଓ ଆଡମ୍ବରପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚରଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷିଦ୍ଧ। ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ସରଳ ଜୀବନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।ଧାର୍ମିକ ଆଚାର ସହିତ ସାମାଜିକ ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଏହି ମେଳାର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ। ଜାତି, ଧର୍ମ, ଧନୀ-ଗରିବ ଭେଦଭାବ ନକରି ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି। ମହିମା ଧର୍ମର “ସମସ୍ତେ ସମାନ” ଅନୁଚିନ୍ତା ଏହି ମେଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଏବେ ପଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇରହିଛି।
ଯୋରନ୍ଦା ମାଘ ମେଳା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଆୟୋଜନ ନୁହେଁ, ଏହା ମାନବତା, ସମତା ଓ ଆତ୍ମିକ ଶାନ୍ତିର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ପୀଠ। ଆଧୁନିକ ଜୀବନର କଳହ-କୋଳାହଳ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ । ସେହିପରି, ଯୋରନ୍ଦା ମାଘ ମେଳା ଓଡ଼ିଆ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଭାବେ ଚିରକାଳ ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ।
(ବିଶ୍ୱରୂପା ବେହେରା ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଚାର ସଂସ୍ଥାନ, ଢେଙ୍କାନାଳରେ ଅଧ୍ୟୟନରତ)